Ceramika koreańska, Korea

Baekja – biała koreańska porcelana

baekja
Wazon baekja, dynastia Joseon, późny XVIII wiek | Źródło: Claire Houck w Wikimedia Commons

Biel wygrywa z zielenią

Ceramika baekja po raz pierwszy pojawiła się w Korei w okresie Zjednoczonego Silla (668–935 r.), lecz nie była wtedy produkowana na dużą skalę. Nie była popularna także i w późniejszym okresie, Goryeo (918–1392 r.). Dopiero w XIV wieku, za czasów panowania dynastii Joseon (1392–1910 r.) zaczęto ją produkować na masową skalę.

Popularność baekja w XIV wieku wynikała głównie z prowadzenia do procesu wytwarzania nowego rodzaju glinki garncarskiej oraz zastosowania glazury. W przeciwieństwie do popularnej w epoce Goryeo ceramiki z celadonem (mającej zielonkawy odcień), baekja wykonywana była z białej glinki (kaolinu lub petuntse), następnie glazurowana skaleniami (minerały, glinokrzemiany) i wypalana. Dzięki wypalaniu w wyższej temperaturze ceramika ta była o wiele trwalsza, a przez to bardziej pożądana.

 

baekja
Talerz baekja, dynastia Joseon, XV wiek | Źródło: Prix w Wikimedia Commons

Nowa filozofia – nowa ceramika

Ceramika baekja była swego rodzaju symbolem dynastii Joseon. Stawiana była na stołach koreańskich władców, a chińska dynastia Ming podobno żądała jej jako daniny. Owa popularność wynikała z dwóch czynników. Pierwszym z nich były oczywiście z walory estetyczne. Biała ceramika zdobiona gdzieniegdzie wyraźniejszymi plamami barwnymi była naprawdę piękna.

Co ważniejsze jednak, baekja reprezentowała nową filozofię epoki, którą był konfucjanizm. Do ideałów konfucjańskich należały takie pojęcia jak oszczędność i pragmatyzm. Minimalistyczna baekja o prostych kształtach wpisywała się w kanon konfucjański wprost idealnie.

baekya
Ażurowy dzban baekja, dynastia Joseon, XVIII wiek | Źródło: Prix w Wikimedia Commons

Minimalizm baekja

Jak już wspomniano naczynia wykonywane w stylu baekja były całkowicie białe. No, przynajmniej z początku. W późniejszym okresie zaczęto dodawać inne barwy, jednakże jedynie marginalnie – biel zawsze była kolorem wiodącym.

Na ceramice pojawiały się bowiem zdobienia w kolorze błękitu (dzięki zastosowaniu kobaltu), brązu (dzięki tlenkom żelaza) oraz miedzianej czerwieni. Na szczególną uwagę zasługują zwłaszcza zdobienia kobaltem, które, z uwagi na trudność wykonania, były bardzo wysoko cenione, często bardziej niż „czysta” ceramika baekja.

baekja
Wazon baekja, dynastia Joseon | Źródło: Taman Renyah w Wikimedia Commons
baekja
Wazon baekja, dynastia Joseon | Źródło: Taman Renyah w Wikimedia Commons

Ceramika baekja jest na prawdę piękna. Przypomina mi też chińską ceramikę blanc de Chine, o której pisałam Tutaj. A co wy myślicie? 

Agnieszka Gach

 

Źródła:

 

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *