Koreańskie malarstwo buddyjskie – okres Koryo (919-1392)

Źródło: Wikimedia Commons

Hej! Z racji tak ładnej pogody dostałam wenę i postanowiłam umieścić wpis. Jak pewnie wiece lub nie, brałam ostatnio udział w konferencji naukowej na temat artystycznej duszy Korei. Tematem mojego referatu było koreańskie malarstwo buddyjskie za czasów okresu Koryo. I to właśnie skrót tego referatu chciałabym Wam dziś zaprezentować! 😀

Buddyzm na teren półwyspu koreańskiego dotarł w IV w. dzięki dwóm mnichom – przybyłego z Chin Sundao oraz z Indii Marananty. Dość szybko, bo już w okresie Trzech Królestw (I w. p.n.e.-VII w. n.e.) buddyzm stał się jedną z najpopularniejszych religii w Korei, a po zjednoczeniu kraju w 668 roku uznano go za religię narodową. 

Mimo wszystko pod względem artystycznym interesuje nas dziś jedynie przedział pomiędzy rokiem 918 a 1392, czyli tzw. epoka Koryo (czy też Goryeo). Jest to bowiem okres świetności zarówno samej religii jak i jej sztuki. 

Był już post o malarstwie tybetańskim, które zachwyca przede wszystkim niesamowicie mocną kolorystyką. Nie inaczej jest z koreańskim malarstwem buddyjskim. To znaczy, w obu przypadkach używało się równie nasyconych barw, jednakże poprzez inną technikę wykonania otrzymano dwa różne efekty. Malowidła koreańskie sprawiają bowiem wrażenie przytłumionych, jakby pastelowych. Jest tak, ponieważ artyści kładli farbę nie bezpośrednio na powierzchnię materiału lecz pod spód. Kolor musiał się przebić przez warstwę tkaniny. 

Mimo tego malowidła z okresu Koryo nie są bynajmniej proste i schematyczne. Artyści, mimo posługiwania się trudną techniką, potrafili tworzyć niesamowicie skomplikowane kompozycje. Przykładem może być tutaj choćby sposób ukazywania Avalokiteshvary, której suknia była transparentna. Innym przykładem może być specyficzne przedstawienie Buddy Vairocany, zwane także jako przedstawienie 15 000 Budd. I choć na pierwszy rzut oka na obrazie widać tylko jednego Buddę, po głębszych przyjrzeniu się można dostrzec iż wizerunki „małych Budd” wypełniają niemal całe tło oraz tworzą wzór na tkaninie „dużego Buddy”.

Water-Moon Avalokitesvara

Water-Moon Avalokitesvara Źródło: Wikimedia Commons

Budda Varoicana

Budda Vairocana Źródło: Wikimedia Commons

Ważną cechą koreańskiego malarstwa buddyjskiego jest masowe użycie metali szlachetnych. Chodzi tu głownie o złoto i srebro, które w okresie Koryo, a także i potem gęsto zdobiły malowidła. Mi najbardziej podobają się jednak buddyjskie sutry, do których ilustracje tworzono w technice monochromatycznej na ciemnym tle. Przykładem może być Maharatnakuta sutra, której karta tytułowa przedstawia trzy stojące bothisattvy namalowane srebrem. Z kolei Avatamsaka sutra ma ilustracje malowane złotem.

Oczywiście wszystkie przedstawione powyżej cechy koreańskiego malarstwa buddyjskiego ukazują jego unikalność. Sama jednak tematyka dzieł czy sposób ich ukazywania wskazują na daleko idące powiązanie ze sztuką Chin. Nie jest to bynajmniej niczym dziwnym, jako że to własnie z Chin przybył do Korei buddyzm. Widać to przykładowo w podobnym kształtowaniu postaci bóstw.

Jeśli chodzi o Japonię, sprawa jest trudniejsza. Na chwilę obecną na prawdę trudno jest odróżnić znajdujące się w muzeach japońskich dzieła. Przyczyna jest prosta. Podczas okupacji japońskiej w Korei doszło do masowych wywózek dzieł sztuki, w tym malowideł z epoki Koryo.

Przedstawienie Amitaby, obecnie w Kyoto, w Japonii

Przedstawienie Amitaby, obecnie w Kyoto, w Japonii Źródło: Wikimedia Commons

Obecnie w zbiorach koreańskich znajduje się nie więcej niż 200 dzieł z tego okresu. Większość rozsiana jest na całym świecie. 

To tyle na dzisiaj 🙂 Jestem ciekawa, czy spodobał się Wam temat, który wybrałam. 

Agnieszka Gach

One thought on “Koreańskie malarstwo buddyjskie – okres Koryo (919-1392)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *