Japońska architektura – okres Kamakura (1185-1333)

9826492194_a7f5f69094_c
Hej, hej, hej! 😀 Nadszedł czas na kolejny wpis. Tym razem postanowiłam odświeżyć nieco cykl poświęcony japońskiej architekturze. Do tej pory dotarłam aż do XII wieku, dziś planuję omówić kolejne dwa wieki, które przypadają na tzw. 
okres Kamakura (1185-1333)!

Epoka ta godna jest zapamiętania z dwóch powodów. Po pierwsze mamy do czynienia walkami o władzę i zmianą systemu rządzenia. Drugą ważna kwestią są natomiast skutki tej polityki, która w znacznym stopniu odbiła się nie tylko na japońskim społeczeństwie, ale także i na sztuce wliczając w to także architekturę.

W latach 1180-1185 doszło do wojny Gempei, w której starły się wojska klanu Taira i Minamoto. W wyniku tych działań, ówczesna stolica – Kioto, a także jej poprzedniczka Nara, zostały bardzo zniszczone. Co za tym idzie, zburzono wiele budowli reprezentujacych tradycyjny styl epoki Nara i Heian, np.: świątynie Kofuku-ji i Toda-ji, które zostały spalone w 1180 roku z rozkazu Tairy no Shigegira.

W 1185 roku nową stolicą, już nie cesarza lecz shoguna, stało się miasto Kamakura. Dla uściślenia: shogun (lub jak się teraz często pisze – siogun) był tytułem wojskowego władcy Japonii. W 1192 shogunem został Minamoto Yoritomo, zwycięzca z wojny Gempei, a tytuł shoguna stał się dziedziczny.

Minamoto postanowił przebudować wiele zniszczonych budowli. W ten sposób powstał styl daibutsuyō. Stworzył go książę Chōgen, któremu w 1180 roku nakazano rekonstrukcję niszczonej podczas wojny Gempei świątynię Todai-ji. Okres występowania tego stylu był krótki lecz bardzo intensywny. Wprowadzono nowy typ drewnianych belek, z których wznoszono budowle – nuki. Były one o tyle innowacyjne, że przechodziły jedna przez drugą (wcześniej belki kładziono po prostu jedna na drugiej i krzyżowano ze sobą w rogach). Dzięki temu budowla mogła wytrzymać trzęsienia ziemi. Z drugiej strony w budowlach w stylu daibutsuyō można zauważyć wiele elementów nie mających żadnych funkcji konstrukcyjnych lecz jedynie dekoracyjne. Przykładem mogą być nandaimony – elementy, które prowizorycznie wspierają dach, ale tak na prawdę stanowią jedynie dekorację, widoczna z daleka.

Świątynia w Todai-ji Źródło: mathias-erhart via Foter.com / CC BY-SA

Świątynia w Todai-ji
Źródło: mathias-erhart via Foter.com / CC BY-SA

Wejście do świątyni Todai-ji, Świetnie widać tutaj nandaimony :D Źródło: Ruth and Dave via Foter.com / CC BY

Wejście do świątyni Todai-ji, Świetnie widać tutaj nandaimony 😀
Źródło: Ruth and Dave via Foter.com / CC BY

Drugim stylem, który wytworzył się w okresie Kamakura jest zenshūyō. Został on zaczerpnięty z chińskiej architektury z czasów dynastii Song i przybył do Japonii wraz z mnichami Zen. Charakterystycznymi elementami tego stylu ją przede wszystkim fałszywe dachy – mokoshi, które obiegają budynek pod prawdziwym dachem. Dzięki temu dana budowla wygląda na wielokondygnacyjną, choć w rzeczywistości tak nie jest. Także i w tym przypadku do wznoszenia świątyni używa się belek nuki. Innymi ważnymi elementami są: kasetonowe drzwi, ozdoby zwane kibana oraz wsporniki podtrzymujące dach nad kolumnami zwane tokio.

Świątynia Myoshin-ji. Widać tu fajnie mokoshi :) Źródło: Wikimaedia Commons

Świątynia Myoshin-ji. Widać tu fajnie mokoshi 🙂
Źródło: Wikimedia Commons

Pagoda Yakushi-ji. Tak na prawdę jest trzypiętrowa Źródło: Wikimedia Commons

Pagoda Yakushi-ji. Tak na prawdę jest trzypiętrowa
Źródło: Wikimedia Commons

Wsporniki tokio

Wsporniki tokio

W tym momencie zarysowany został pierwszy zasadniczy efekt polityki okresu Kamakura – zniszczenie dorobku poprzednich epok i próba jego odbudowy w nowym stylu. Drugim skutkiem była zmiana priorytetów w mentalności społeczeństwa. Wszystkie aspektu życia ludności podporządkowane były bowiem od tego momentu wojnie. Widać to chociażby w rzemiośle, gdzie przeważała produkcja mieczy i zbroi (nota bene patrząc na poziom wykonania tych rzeczy śmiało można by mówić tutaj o rzemiośle artystycznym). Ale wojsku podporządkowana była także i architektura. Ci, którzy czytali mój wpis dotyczący architektury okresu Heian pamiętają pewnie termin buke-zukuri. Podstawą było shinden-zukuri – typ rezydencji arystokratycznych z okresu Heian, jednakże na potrzeby militarne zmieniono kilka elementów. W skład buke-zukuri wchodziło kilka pawilonów, w tym: świątynia, Kogosho (siedziba następcy shoguna), Tsune no gosho (pokój shoguna), Nitogosho (główne pomieszczenie składające się z dwóch hali), Tsuridono (pawilonu rybnego) i Samurai-dokoro. Oprócz shoguna w sąsiednich pawilonach żyli jego żołnierze z rodzinami. Całość otoczona była przez wąskie bosy i palisady. Wznoszono także wieże strażnicze. Co więcej zrezygnowano z wewnętrznych ogrodów, które występowały przy rezydencjach z epoki Heian. Zamiast nich organizowano wewnętrzne place, które stanowiły teren treningowy. 

Tak wygląda architektura okresu Kamakura w pigułce. Mam nadzieję, że się Wam podobało. Zapraszam do komentowania 😀

Agnieszka Gach


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *