Architektura,  Cykl: architektura Japonii,  Japonia

Japońska architektura – Muromachi (1333-1573)

Niedawno zorientowałam się, że minęło już sporo czasu od ostatniego wpisu poświęconego japońskiej architekturze. Dlatego też wznawiam temat. 😀 Dziś czas na lata 1333-1573, czyli na okres Muromachi. Ci, którzy orientują się w historii Japonii wiedzą, że jest to czas, gdy shogun powraca z Kamakury do Kioto. Nie osiadł jednak w centrum miasta lecz w jednej z dzielnic, która nosiła nazwę Muromachi (stąd nazwa okresu i stylu architektonicznego).

Najważniejszym zjawiskiem, z jakim mamy do czynienia mówiąc o architekturze okresu Muromachi jest rosnąca pozycja głównych dowodzących wojska. Swoją pozycję podkreślali oni m.in. poprzez swój patronat artystyczny. W przeciwieństwie do arystokracji, która opowiadała się za tradycyjną architekturą Japonii, dowódcy proklamowali sztukę chińską oraz ducha sekty Zen, która w owym czasie zaczęła dominować nad innymi sektami buddyjskimi. A jako, że w okresie Muromachi władza leżała praktycznie do nich, dominujący wpływ na estetykę i sztukę Japonii miały właśnie Chiny i przybywający stamtąd mnisi.

Bezpośrednio z ich działalnością wiąże się rozwój ceremonii parzenia herbaty, która łączyła ze sobą wrażliwość religijną oraz znawstwo artystyczne. W związku z rosnącym zainteresowaniem związanym z tymi ceremoniami wynikła potrzeba na nowe rozwiązanie architektoniczne, którym były specjalne pawilony ogrodowe nazywane tsuke shoin. Wchodziło się do nich przez nieduży otwór, zwany nijiri-guchi (80×70 cm). Główne pomieszczenie, w którym przeprowadza się ceremonią nazywamy chashitsu. Znajdowała się tam specjalna wnęka o nazwie tokonoma, przeznaczona do eksponowania wiszącego na ścianie pionowego obrazu wykonanego na zwoju (kakemono) oraz wazy (hanaire) na kwiaty chabana (odmiana ikebany). Sam pokój urządzany był  według zasady wabi-sabi, która oznaczała piękno odnajdywane w spokojnej prostocie i ascetycznym wyrafinowaniu. Dlatego też w chashitsu nie było  mebli i innych zbędnych przedmiotów, za wyjątkiem mat tatami, na których siedzieli goście.  [O samej ceremonii herbacianej będę mówić w osobnym poście]

Pawilon herbaciany w ogrodzie Sorakuen w Kobe | Źródło: ustung via Foter.com / CC BY
Przykładowe wnętrze pawilonu herbacianego | Źródło: Wikimedia Commons

W przypadku architektury rezydencjonalnej nadal możemy mówić o buke-zukuri, znanej już z poprzednich epok. Nowością było jednak shoin-zukuri, powstały pod koniec okresu Muromachi i rozwijany konsekwentnie w okresie Azuchi-Momoyama i Edo. Nazwa pochodzi od nazwy typowego mieszkania kapłana buddyjskiego – shoin (mamy więc kolejny związek z wpływami buddyjskimi w tym okresie). Znajdowały się tam: tokoma – nieco podwyższona alkowa, na której umieszczano grafikę lub ikebanę, chigaidana  – ścienna etażerka, shoin – niski stół przymocowany do ściany, fusuma – przesuwana ścianka działowa pełniąca funkcje drzwi, go-tenjo – kasetonowy sufit oraz engawa – weranda obiegająca cały budynek.

Aby jednak mój dzisiejszy wpis nie ograniczał się jedynie do fachowych terminów należałoby przytoczyć kilka przykładów architektury okresu Muromachi. Pierwszym, z pewnością dobrze znanym zabytkiem z tego czasu jest Kinkakuji z Kioto, znany także pod nazwą Świątynia Złotego Pawilonu. Wbrew polskiej nazwie nie jest to bynajmniej obiekt sakralny lecz rezydencja mieszkalna Ashikagi Yoshimitsu. Powstała ona w 1397 r. i niestety spłonęła podczas wojny Ōnin (1467–1477). Obecna budowla pochodzi z 1955 r. lecz z pewnością, mimo odtworzenia m.in. malowideł we wnętrzu, nie umywa się do pierwowzoru.

Świątynia Złotego Pawilonu w Kioto
Źrodło: Imahinasyon Photography via Foter.com / CC BY

Drugą ważną budowlą z Kioto jest mniej znana Ginkakuji, czyli Świątynia Srebrnego Pawilonu, bardzo silnie związana z buddyzmem Zen. Powstała ona z inicjatywy Ashikaga Yoshimasy lecz jej budowę zakończono już po jego śmierci, w 1490 r. Wzorowana była na wyżej wspomnianej Kinkakuji, jednakże w przeciwieństwie do niej stała się oficjalną świątynią Zen, a nie rezydencją.

Świątynia Srebrnego Pawilonu w Kioto
Źródło: KimonBerlin via Foter.com / CC BY-SA

Tymi dwoma przykładami zakończę dzisiejszy wpis. Zapraszam do komentowania i przytaczania swoich spostrzeżeń na temat architektury okresu Muromachi 🙂

Agnieszka Gach

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Na tej stronie używamy plików cookie Google, by móc świadczyć Ci usługi, personalizować reklamy i analizować ruch. Informacje o tym, jak korzystasz z tej strony, są udostępniane Google. Korzystając z niej, zgadzasz się na to. Więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Zamknij